متافيريك
متافيزيک و پرورش نيروهاي درون(قسمت اول)
هدف
از خلقت انسان عبادت و شناخت رب عظيم ميباشد. از بزرگترين مشکلات و موانع
انسانِ آگاه در رسيدن به اين هدف مهم، کمبود وقت است، چرا که مدت حضور بشر
در اين کره خاکي بسيار اندک است. با يک محاسبه ساده مشخص ميشود که بخش
اعظم وقت در شبانه روز با خوردن، خوابيدن، صحبت کردن و همنشيني با سايرين
تلف ميگردد. لذا حداقل سود ترک و يا کاهش عوامل مذکور، داشتن فرصت کافي
براي پرداختن به امور معنوي و روحاني ميباشد.
از بزرگان دين در
اين باب سخنان ارزشمندي بجا مانده است که چراغ هدايتِ شيفتگان و پيروان
ميباشد. اميد آنکه ما نيز در روشنايي آن به هدف و مقصود برسيم(انشاالله).
حضرت امام صادق(عليهالسلام) ـ آن بحر علوم و معارف الهي و آسماني
ـ ميفرمايند:«مؤمن را راحتي و آسايش حقيقي نباشد، جز در لقاي خداوند
متعال. ولي آسايش دنيا در چهار چيز است:خاموشي
و سکوت که بوسيله آن حال قلب و نفس خويش و آنچه ميان تو و خالق خويش
ميگذرد،بشناسي، عزلتي که به اين وسيله از آفات ظاهري و باطني زمان نجات
بيابي، گرسنگياي که شهوات و وسواس را به واسطهاش بميراني و شب بيدارياي
که قلبت را بدان نوراني کني و طبعت را صفا و روحت را پالايش دهي.»
در آثار بيشتر عرفا نيز از اين چهار مقوله ياد شده است.
شيخ اکبر محييالدين ابن عبداللـه حاتم طائي اندلسي مشهور به ابن عربي از
عرفاي سوخته و کار آزموده و تيز بين ميباشد. آراء ابن عربي سالهاست که در
ميان عرفا، متفکران و محققان جهان اسلام مورد توجه بوده و ميباشد.
در
کتاب“رسائل ابن عربي”ـ رسالة اول تحت عنوان“حليه الابدال”ـ فصول اول تا
چهارم در باب خاموشي، عزلت، گرسنگي و بيخوابي سخن به ميان آمده است.
در مقدمة اين فصول ابن عربي از قول عبدالمجيدبنسلمه و او نيز از قول
معاذبن اشرس(که خود ازجمله ابدال است) اين چهار عامل را سبب ابدال شدن
ميداند. تشريح اين چهار مقوله طي چهار فصل از رسالة اول توسط ابن عربي
بيانگر اهميت آن از ديدگاه اين عارف بزرگ ميباشد.
عارف کامل آيتاللـه ميرزا جواد آقا ملکي تبريزي(قدسسره) در کتاب ارزشمند“المراقبات”چنين نقل ميکند:«در حديث معراج است که خداوند فرمود:
يا
احمد(صلياللهعليهوآلهوسلم) آيا ميداني که ميراث روزه چيست؟ عرض کرد:
نه؟ فرمود: ميراث روزه کم خوراکي و کمگويي است، پس فرمود: سکوت موروث
حکمت ميشود و حکمت موروث معرفت و معرفت موروث يقين است و چون بنده به
مرتبة يقين برسد باکي ندارد که چگونه بر او ميگذرد! به سختي يا به آساني؟
براي او متفاوت نيست و اين مقام صاحبان“رضا” است و هر کس به رضاي من عمل
کند سه خصلت ملازم حال او خواهد بود: شکري که آلوده به جهل و ناداني نباشد
و ذکري که فراموشي در آن راه نيابدو دوستي که محبت مخلوقات را بر محبت من
ترجيح نميدارد و چون مرا دوست داشت من هم او را دوست خواهم داشت و خـلق
خودم را به محبت او خـواهم گمـاشت و چشم و دل او را به جلال و عظمت خود
گشاده خواهم ساخت و از او علم خاصه خلق را مخفي نخواهم داشت و در
تاريکيهاي شب و روشنايي روز با او مناجات خواهم نمود تا اينکه گفتار او
با ساير خلق منقطع گردد و مجالست او با آنها بريده شود و سخن خودم و کلام
فرشتگانم را به گوش او ميرسانم ميشنوانم و راز خودم را که از خلق خودم
پنهان داشتهام بر او فاش ميسازم تا آنجا که فرمود: البته عقل او را غرق
در معرفت خود خواهم ساخت و خود در مقام عقل او جا خواهم گرفت.…»
خاموشي
و کمگفتن، عزلت و دوري از خلق، بيخوابي و کمخوابي، نخوردن و کمخوردن از
جمله عوامل مهم در پرورش و هدايت نيروهاي دروني ميباشد. در احوال و آثار
اکثر دانشمندان متافيزيک و بزرگان مکاتب اسرار به کرات به اين موضوعات
برميخوريم.
چون حسن عاقبت نه به رندي وزاهديست آن به كه كارخود به عنايت رها كنيم.